Onderzoek Blended Leren

De Covid-19-pandemie dwong docenten tot vaak creatieve maar niet altijd even efficiënte noodoplossingen bij de invulling van online en blended leren. Nu deze onderwijsvormen in het post-pandemische tijdperk een steeds belangrijkere rol krijgen, groeit ook de nood aan Effectief Blended professioneel Hoger Onderwijs (EBHO). Als grootste hogeschool van Vlaanderen neemt Thomas More hierin resoluut haar verantwoordelijkheid op: met substantiële investeringen in IT-infrastructuur, maar ook met robuust praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de effectieve toepassing van blended leren in het professioneel hoger onderwijs, met bijzondere aandacht voor de bredere vorming van studenten. We combineren in dit onderzoeksproject de hoogste academische standaarden met de praktische toepasbaarheid die ons onderzoek zo sterk maakt en dragen zo niet enkel bij tot de kwaliteit van ons eigen onderwijs, maar inspireren ook andere instellingen in binnen- en buitenland.

Effectief Blended Professioneel Hoger Onderwijs (EBHO)

De noodgedwongen en ad-hoc omslag van face-to-face naar online en blended onderwijs tijdens de Covid-19-pandemie, maakte duidelijk dat online en blended leren niet alleen een impact heeft op het verwerven van professionele kennis en vaardigheden, maar ook op psychosociale kenmerken van de student. De kans is reëel dat online en blended leren een blijvende plaats krijgen in het onderwijslandschap. Daarom slaan onderzoekers van het Expertisecentrum voor Effectief Leren en het Expertisecentrum Health & Care Challenges de handen in elkaar om in kaart te brengen hoe Effectief Blended professioneel Hoger Onderwijs (EBHO) concreet moet vorm gegeven worden, met aandacht voor zowel cognitieve leeruitkomsten als de bredere psychosociale vorming van studenten. 

Doel

Aan de hand van onderzoek in het EBHO-project willen we meer inzicht krijgen in de effectiviteit van blended onderwijs op de bredere vorming van studenten in het professioneel hoger onderwijs. Op die manier willen we docenten in dat professioneel hoger onderwijs wetenschappelijk onderbouwde handvatten aanreiken bij het ontwerpen van effectief blended onderwijs.

Effectief Blended Professioneel Hoger Onderwijs (EBHO)

Blended onderwijscontexten zijn al systematisch onderzocht en vergeleken met face-to-face contexten. Bestaand internationaal onderzoek geeft een licht positief beeld van de effectiviteit van verschillende types blended onderwijs, zoals de flipped classroom. Die verschillende types worden echter vaak op heel verschillende manieren gedefinieerd, wat aantoont dat er voor vergelijkend onderzoek nood is aan een eenvormig kader. De meeste studies focussen bovendien bijna uitsluitend op het effect op de verworven kennis en vaardigheden van studenten, terwijl uitkomsten gerelateerd met psychosociale kenmerken van de student, zoals bijvoorbeeld motivatie, zelfeffectiviteit en betrokkenheid, eerder onderbelicht bleven. De nadruk ligt tot slot vaak op het effect van specifieke digitale tools of leeromgevingen (toolgericht), met slechts beperkte aandacht voor de mate waarin die tools didactisch optimaal kunnen worden ingezet om te resulteren in effectief onderwijs (doelgericht).

Aanpak 

  • Een rapid literature review van bestaande systematische reviewstudies en meta-analyses wordt uitgevoerd met als onderzoeksvraag: ‘Wat is het effect van verschillende types blended onderwijs op cognitieve en psychosociale uitkomsten bij studenten in het hoger onderwijs?’
  • Eigen empirisch onderzoek naar de effectiviteit van blended onderwijs op de brede vorming van studenten wordt opgezet in reële onderwijscontexten;
  • Bestaande goede praktijken van docenten worden in kaart gebracht en getoetst aan de verkregen inzichten.

Beoogde resultaten

  • Een adviesrapport met concrete aanbevelingen;
  • Een paperpresentatie op een wetenschappelijk congres; 
  • Een publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift;
  • Een praktijkgids met concrete wetenschappelijk onderbouwde handvatten voor docenten die blended leren effectief willen inzetten in hun lessen, met aandacht voor de bredere vorming van studenten. 

Projectmedewerkers

Onze groep onderzoekers bestaat uit:

  • dr. Claudio Vanhees, senior onderzoeker, Expertisecentrum voor Effectief Leren
  • dr. Milou de Smet, senior onderzoeker, Expertisecentrum voor Effectief Leren
  • Laura Eeckhoudt, onderwijsondersteuner en junior onderzoeker, Graduaatsopleiding Orthopedagogische Begeleiding in afstandsonderwijs
  • dr. Dinska Van Gucht, lector en senior onderzoeker, Health & Care Challenges  
  • dr. Karolien Adriaens, senior onderzoeker, Health & Care Challenges  

Stuurgroep

De stuurgroep bestaat uit volgende leden:

  • Karel Van Roy, directeur strategische projecten, TM Mechelen-Antwerpen
  • Lies Dalemans, unitmanager lerarenopleidingen en adjunct-regiodirecteur, TM Mechelen-Antwerpen
  • Koen Geenen, opleidingsmanager ergotherapie, TM Kempen
  • Tim Surma, onderzoeksmanager, Expertisecentrum voor Effectief Leren 
  • dr. Pieter Verachtert, hoofd onderzoek, Expertisecentrum voor Effectief Leren
  • dr. Peter De Graef, hoofd unit Mens & Welzijn, TM Campus Antwerpen  
  • dr. Marijke Lemal, unitmanager onderzoek en dienstverlening, TM Mechelen-Antwerpen

Timing

Het EBHO-onderzoeksproject rond effectief blended leren in het professioneel hoger onderwijs loopt van september 2021 tot augustus 2024.

Benieuwd naar de eerste resultaten? Op de Onderwijs Research Dagen (ORD) van 6 tot 8 juli in Hasselt lichten we alvast een tipje van de sluier!   
 

dr. Claudio Vanhees
Senior onderzoeker Expertisecentrum voor Effectief Leren