Universiteit Derde Leeftijd

Navorming

Onder het motto “levenslang leren” wil Thomas More haar expertise en deskundigheid in diverse vakgebieden graag met u delen. Universiteit derde leeftijd brengt u een boeiend programma met 20 lezingen door academici en specialisten over historische, actuele en maatschappelijk relevante thema’s.

Scroll down for more information

Programma

  • Voorjaar 2021
  • Voorjaar 2021

    Voorjaar 2021

    5 januari 2021 | Moederziel
    Mevr. Ans Vroom (Auteur)

    ‘Moederziel’ is een autobiografische familiesaga, die het verhaal vertelt van vijf generaties vrouwen en hun zoektocht naar evenwicht en geluk. In haar lezing focust Ans Vroom op familierelaties, en de diepgaande invloed daarvan op ieders leven. De belangrijkste thematiek is de positie van de vrouw in de maatschappij, en hoe die door de generaties heen veranderd is. De schrijfster plaatst daarvoor het verhaal van haar grootmoeder, die als vrouw aan de haard voor een kroostrijk gezin moest zorgen, naast dat van zichzelf: een moderne vrouw die worstelt met een overdaad aan keuzemogelijkheden en een teveel aan vrijheid. Met de vrouwen in haar boek als inspiratie bespreekt Ans Vroom maatschappelijke thema’s als feminisme, religie, rouw en verlies, de positie van de vrouw in relaties, het gezinsleven en op de werkvloer, en de consequenties van de verschuiving hiervan. Ook het moeder-dochter thema komt uitgebreid aan bod. Er wordt aandacht besteed aan de erfenis van zowel positieve als negatieve aspecten van het vrouw zijn, die van moeder op dochter worden doorgegeven (zoals schuldgevoel, perfectionisme, prestatiedruk, zorg voor het gezin, enz.). Of zoals het verwoord staat op de achterflap van het boek: ‘Ieder kind draagt de tragiek van vorige generaties met zich mee en patronen worden tegen wil en dank overgenomen, hoe hard we met z’n allen ook proberen eraan te ontsnappen.’ 

    Deze lezing wordt muzikaal opgeluisterd door Elise Caluwaerts, misschien wel Vlaanderens bekendste sopraan, met de financiële steun van Uitgeverij Pelckmans (uitgever van Moederziel). Een voorproefje van haar composities vindt u op www.elisecaluwaerts.com

    12 januari 2021 | Drugs: vriend of vijand?
    Prof. Jan Tytgat (KU Leuven)

    Drugs en psychotrope substanties in het algemeen zijn stoffen die inwerken op de hersenstructuren en alzo op de geest of ‘psyche’.
    Sinds het einde van de jaren ‘60 is er in Europa en de Verenigde Staten van Amerika een opmerkelijke verhoging vastgesteld van de handel en het gebruik van drugs. Ook België bleef niet gespaard.
    Druggebruik en verslaving zijn een fenomeen dat zich in alle lagen van de bevolking manifesteert en bijgevolg een maatschappelijk probleem is.
    In de wereld van de drugs, worden we de laatste jaren geconfronteerd met een aantal nieuwe fenomenen. Zo is er het toenemend gebruik van o.a. cocaïne,
    ketamine, fentanyl en zogeheten ‘Nieuwe Psychoactieve Stoffen’, maar ook het experimenteren met allerhande stoffen zoals ‘lachgas’ door zelfs zeer jonge gebruikers.
    In deze context dient men zich af te vragen of moderne drugs al dan niet te beschouwen zijn als ‘oude wijn in nieuwe zakken’, of daarentegen daadwerkelijk nieuwe moleculen zijn met specifieke karakteristieken en gevaren waar we ons tot op heden nog niet van bewust zijn?
    Om hierop een gefundeerd antwoord te kunnen geven, zal Jan Tytgat u meenemen op een ‘odyssee in tijd en ruimte’ waarin de wereld van de psychotrope stoffen worden uitgelegd op farmacologisch en toxicologisch gebied.
    Facetten van psychische en fysieke afhankelijkheid zullen hierbij ook aan bod komen, net zoals specifieke gebruikswijzen van drugs en hun gevaren voor individu en maatschappij. Tegelijk zal blijken hoe flinterdun soms de grens is van medisch verantwoord gebruik van sommige stoffen, zoals morfine, cocaïne en cannabis, en het recreatief gebruik, alsook trends die hierbij opmerkelijk zijn door de eeuwen heen gezien. En hierbij zal u het antwoord worden geserveerd op de vraag: “Drugs: vriend of vijand?”

    19 januari 2021 | Infectieziekten, een blijvende uitdaging
    Prof. Willy Peetermans (KU Leuven, UZ Leuven) 

    Infectieziekten onderscheiden zich van andere aandoeningen door het oorzakelijk micro-organisme dat overdraagbaar is vanuit een menselijk, dierlijk of omgevingsreservoir. Dit kenmerk biedt mogelijkheden voor therapie en preventie, maar vormt tevens een risico voor epidemische verspreiding en resistentieontwikkeling. Infectieziekten vormen een bedreiging voor het individu en de gemeenschap. Er zijn de gekende infectieziekten (longontsteking, hersenvliesontsteking, …), er duiken nieuwe ziekten op (Zika, Coronavirus, …) en er is het groeiend probleem van resistentie tegen de beschikbare antimicrobiële geneesmiddelen. Vooruitgang in de diagnostiek en inzetten op preventie en een correct antibioticagebruik zijn de hoekstenen van het anti-infectieus beleid.
    Infectieziekten krijgen terecht de aandacht van het brede publiek want ze blijven een “perpetual challenge”.

    26 januari 2021 | Wagner, leven en werk
    Dhr. Piet Lamberts-Van Assche (Thomas More)

    Een multimediale vertelling over liefde, politiek en filosofie “Wagner hield van vele vrouwen en nog meer vrouwen hielden van Wagner”. Dat lezen we althans in vele biografieën over Richard Wagner. Wat we met zekerheid weten is dat Wagner het niet gemakkelijk had met de liefde. De positieve kant van het verhaal is dat de liefde en de vrouw hem opstuwden tot ongekende creatieve hoogten.
    Maar niet alleen de liefde speelt een rol in Wagners werk, ook politiek en filosofie drukken hun stempel. In deze lezing neemt Piet Lamberts-Van Assche u mee doorheen het leven en werk
    van Richard Wagner. Van de volkerenslag in 1813 te Leipzig, tot de dood van Wagner in Venetië in 1883. 

    2 februari 2021 | Tien klimaatacties die werken
    Dhr. Pieter Boussemaere (Vives hogeschool)

    Lijkt de klimaatverandering een ver-vanmijn-bedshow, een wereldprobleem waar u zelf weinig vat op heeft? Of zit u er wel mee in, maar weet u niet goed wat u zelf kunt ondernemen? Mogelijk doet u al heel wat. Alleen, helpt het ook echt? Want over klimaatoplossingen circuleren de wildste verhalen. Zo hameren sommigen vooral op consuminderen. Anderen focussen uitsluitend op technologische redmiddelen. Nog anderen beweren dat gelijk welke actie nutteloos is. En wat met veel gestelde vragen als: is elektrisch rijden, kernenergie of houtverbranding nu goed of slecht voor het klimaat? En hoe kan men de klimaatkwestie ter sprake brengen zonder meteen weggezet te worden als ‘groene’?
    Tien klimaatacties die werken vertrekt van de naakte feiten. Vrij van ideologisch of politiek getouwtrek krijgt u tien persoonlijke acties die wetenschappelijk onderbouwd zijn en echt werken.

    9 februari 2021 | Verantwoord ondernemen, invloed van technologie en praktijk in Afrika
    Dhr. Luc Bonte (Ondernemers voor ondernemers)

    Vandaag staan de duurzaamheidsdoelstellingen en de zorg voor het klimaat vooraan op de agenda. Van de bedrijven wordt verwacht dat zij mee hun verantwoordelijkheid opnemen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Daardoor heeft het begrip verantwoord ondernemen vernieuwde aandacht gekregen. Technologie kan een belangrijk hulpmiddel zijn om de mondiale noden op te lossen, maar er woedt ook een hevig debat over het heil of onheil dat we van het inzetten van technologie kunnen verwachten. Met de duurzaamheidsdoelstellingen vervagen de grenzen tussen Noord en Zuid en wij zullen samen de handen in elkaar moeten slaan om echte vooruitgang te creëren. In deze lezing wordt aandacht besteed aan de geschiedenis en betekenis van verantwoord ondernemen en de invulling die ondernemers hieraan geven. Vervolgens neemt Luc Bonte u mee op een verkenning van de technologische evolutie en zijn impact op de samenleving. Welke gevaren en welke opportuniteiten biedt de demografische evolutie in het Zuiden? Hoe kijken grote influencers aan tegen deze uitdagingen? Uiteindelijk illustreert de spreker hoe “Ondernemers voor ondernemers” hieraan een praktische invulling geeft.

    23 februari 2021 | Grootmoeders aan de top
    Prof. Johan Mertens (UGent)

    Hoe heeft de evolutie grootmoeders (en grootvaders) geboetseerd? Ze dragen in hun geheugen een pak ervaring en informatie mee om door te geven aan hun nageslacht. Maar wat met de menopauze? Is het vanaf die periode bij oma gedaan met seks of niet? 60-plussers, in het bijzonder vrouwen, zijn erg relevant voor jonge ouders voor vertrouwen en ondersteuning. ‘Mantelzorg’ kan best in twee richtingen gaan: niet alleen van jong naar oud, maar ook van oud naar jong. Dat geldt zeker vandaag, nu senioren in onze samenleving te veel aan de kant gezet worden. Vanuit evolutionair perspectief is de postmenopauze een nieuwe actieve levensfase. Genoeg stof voor een uiteenzetting.

    2 maart 2021 | Een kosmos met sterallures
    Dhr. Hans Plets (Auteur)

    Het heelal geeft steeds meer van zijn geheimen prijs. De afgelopen jaren hebben we in kaart gebracht hoe het er kort na de oerknal uitzag, vastgesteld dat het steeds sneller uitzet, de naschokken opgevangen van botsende sterren en een foto genomen van een zwart gat. We hebben ontdekt dat het heelal krioelt van de planeten en onderzoeken de komende jaren of hun atmosferen sporen van biologische activiteit vertonen. Maar door deze opwindende ontdekkingen heen verschijnt een duizelingwekkend grote kosmos, ogenschijnlijk geregeerd door toeval, zonder plan of doel, onverschillig voor het leven van mensen. Wat is onze rol dan nog in dit kosmisch schouwspel? Of moet wetenschap zwijgen als de mens de vraag naar zin en betekenis stelt?

    9 maart 2021 | Dames voor Darwin. Over feminisme en evolutietheorie
    Mevr. Griet Vandermassen (UGent)

    Feministen hebben het niet begrepen op biologie. Velen verzetten zich zelfs actief tegen een biologisch geïnformeerde kijk op de seksen. Het bewijs is nochtans overweldigend dat veel sekseverschillen in psychologie en gedrag niet alleen aan onze opvoeding en cultuur liggen. Ze zijn een voorspelbaar gevolg van vele miljoenen jaren evolutie door natuurlijke en seksuele selectie. Houden we daar niet beter rekening mee als we inzicht willen krijgen in zaken als de genderkloof op de arbeidsmarkt, de oorzaken van seksueel geweld of het ontstaan van patriarchale maatschappijen? En waarom dringt die kennis zo moeilijk door binnen het feminisme? Een biologisch geïnformeerd feminisme zou niet alleen wetenschappelijk veel sterker staan, het zou ook veel meer mensen aanspreken. In deze lezing bespreekt Griet Vandermassen haar boek “Dames voor Darwin. Over feminisme en evolutietheorie”, dat in 2019 verscheen en een uitgebreide update is van het in 2005 verschenen “Darwin voor dames”.

    16 maart 2021 | Vluchtigheid en broosheid. Filosofen over geluk
    Prof. Antoon Vandevelde (KU Leuven)

    Wetenschappers onderzoeken sinds een dertigtal jaren de determinanten van het levensgeluk. Ze doen dat met enquêtes en beleidsaanbevelingen. Filosofen en dichters denken hier al 2.500 jaar lang over na. Ze zijn het onderling lang niet altijd eens en ze weten dat er geen eenvoudige recepten voor een gelukkig leven bestaan. Is de mens dan toch een ongelukkig dier? Of meer positief: een denkend riet? Is het geluk heden ten dage per definitie wanhopig? Of is het integendeel de hoop die doet leven? In deze lezing worden geen definitieve antwoorden gegeven, maar wordt een reflectie ontwikkeld over dit soort vragen. 

    23 maart 2021 | België. Welke toekomst is er voor de Belgische federatie?
    Prof. Philippe Van Parijs (UC Louvain)

    Om het België van morgen vorm te kunnen geven, hebben we een visie nodig die weliswaar niet politiek haalbaar is op korte termijn, maar wel de contouren van een wenselijke en duurzame toekomst beschrijft. Voor ons klein stukje aarde is er een lot mogelijk dat meer enthousiasmerend is dan de dystopie van de ontploffing. Het is aan ons om dat lot zonder naïviteit uit te werken en het zonder zwakte te verwezenlijken.

    30 maart 2021 | Nachtoog. De onbeheersbaarheid van de beheersing
    Prof. Erik Oger (UAntwerpen)

    Recente gebeurtenissen leren ons dat we ondanks de gigantische ontwikkelingen in wetenschap en technologie op heel wat gebeurtenissen geen vat hebben. Hiertoe behoren een aantal die we niet beheersen omdat we ze willen beheersen. Geen extern obstakel, maar integendeel de inzet van de wil zelf verhindert dan de mogelijkheid van controle. Het is geen toeval dat de westerse cultuur meestal deze paradoxale vorm van onbeheersbaarheid over het hoofd heeft gezien. De reden hiervoor is de overheersende grondovertuiging dat de mens de dingen in principe (maar natuurlijk niet in feite) naar zijn hand kan zetten door ze te willen. Onveranderd doorgaan met een frontale bestorming van het nagestreefde doel biedt geen oplossing meer, maar brengt ons enkel nog verder in moeilijkheden. Een uitweg kan zich dan enkel nog via een omweg aandienen. 

    20 april 2021 | More versus Morus : Overtuiging en openbaring bij Thomas More
    Prof. Guido Latré (UC Louvain)

    In zijn befaamde Utopia (1516) voert Thomas More een fictief ‘alter ego’ op onder zijn Latijnse naam: Thomas Morus. De Engelse humanist had meer dan één zelfbeeld, en die beelden waren vaak in conflict met elkaar in meerdere gewetenskwesties. De meest beroemde daarvan is zijn dilemma tussen zijn plicht, als kanselier, tegenover Koning Hendrik VIII, en zijn trouw aan Rome. Zijn stellingname in dit verband zou het einde van zijn leven betekenen. Zijn hele leven echter heeft hij tegenstrijdige krachten in zichzelf en de maatschappij ten tonele gevoerd. Had hij een visioen of een nachtmerrie voor ogen van een nieuw Europa, dat aan de drempel stond van de moderniteit? In zijn voordracht probeert Guido Latré toegang te verschaffen tot het leven, het werk en de waarden van een persoonlijkheid die ook bij zijn tijdgenoten vaak raadselachtig overkwam.

    27 april 2021 | Een jaar vol aandacht
    Mevr. Mien Gheysen (Life Goal Coaching)

    De sleutel tot een meer vervuld en rijker leven ligt bij aandacht, bij aandacht voor uzelf, voor wat u belangrijk vindt. Door aandachtig te zijn kunt u bewuste keuzes maken en roept u uw automatische piloot een halt toe. Aandachtig zijn is belangrijk om te leven in het nu en creëert vrijheid. In een wereld vol afleidingen, drukte en torenhoge verwachtingen (om nog maar te zwijgen van het verschroeiende tempo!) is aandacht zowat het kostbaarste wat een mens heeft. Alleen zijn we helemaal verleerd om aandachtig te zijn. En al helemaal wanneer het gaat om aandachtig te zijn om onszelf. In deze lezing bespreekt Mien Gheysens waarom aandacht het kostbaarste is wat een mens heeft en hoe (opnieuw) aandacht te hebben voor wat écht telt in een bewust en vervuld leven. 

    4 mei 2021 | Machiavelli’s Lef. Levenslessen voor de vrije mens
    Dr. Tinneke Beeckman (Auteur)

    Niccolò Machiavelli (1469-1527) heeft de reputatie een cynische machtsdenker te zijn. Dat dankt hij aan het kleine boekje “Il Principe”. Maar in zijn “Discorsi” zoekt de Florentijn naar de grondslagen van de vrije republiek. Hiertoe neemt hij het oude Rome, zoals beschreven door Livius en andere klassieke geschiedschrijvers, als inspiratiebron. In deze lezing geeft Tinneke Beeckman een overzicht van Machiavelli’s uitdagende werk. Ze reconstrueert zijn belangrijkste politieke inzichten. Daarna onderzoekt ze de actualiteit van Machiavelli’s denken. Ze graaft niet alleen naar de politieke boodschappen. De belangrijkste begrippen – noodzaak, deugd en fortuin – vormen ook een boeiend beginpunt om over de “condition humaine” zelf na te denken. Machiavelli is dus niet alleen een geweldige politieke gids, hij heeft ook enkele levenslessen voor ons in petto.

    11 mei 2021 | Beethoven, de grote geweldenaar
    Dhr Jos Meersmans (KU Leuven)

    In maart 1827 overlijdt Ludwig van Beethoven. De uitvaart was een van de meest memorabele die Wenen ooit heeft meegemaakt. De scholen waren gesloten. Een menigte van wel tienduizend zielen volgde het stoffelijk overschot. Onder hen Franz Schubert. Hij vertelt ons wat hij weet over zijn idool, over zijn liefdes en zijn passies. Maar hij staat ook stil bij wat Beethoven groot maakte: de verbijsterende vernieuwing van zijn muziek. En terwijl hij zelf langzaam aftakelt aan syfilis en weet dat hem met zijn dertig levensjaren niet veel tijd meer overblijft, beseft Schubert maar al te goed dat hij een dwerg zal blijven naast deze reus. Op 16 december 2020 is het 250 jaar geleden dat Beethoven geboren werd. Wereldwijd wordt die verjaardag met veel luister herdacht.

    18 mei 2021 | Vliegwerk. Vogels in de kunst.
    Dhr. Matthias Depoorter (Auteur)

    Wie nooit omhoogkijkt, mist veel. De verbeelding van vele kunstenaars wordt aangewakkerd door vogels. Net zoals vele anderen zijn zij gevoelig voor het mysterie rond deze gevleugelde wezens. Hoe leeg, mistroostig zelfs, zou een leven zonder vogels zijn? Dat geldt net zo goed voor de kunst. ‘Gevleugelde kunst’ is veelomvattend: zij varieert van een onooglijk detail tot de essentie van een kunstenaarschap, van laatmiddeleeuws tot kunst uit de vroege twintigste eeuw. Vogel- en kunstkenner Matthias Depoorter is soms een tikkeltje onbeleefd. Als hij ergens buiten in gesprek is, speurt hij nu en dan ongemerkt de lucht af – op zoek naar vogelsilhouetten. Hij kan het niet helpen. Hij doet dat al zijn hele leven. En sinds hij kunsthistoricus is zoekt hij ook naar vogels in kunst. Hij schreef er een boek over. “Vliegwerk. Vogels in de kunst” is een eigenwijze greep uit schilderijen, tekeningen en prenten waarin vogels een opgemerkte rol spelen. Memoires, kunstgeschiedenis, kunstkritiek en ornithologische observaties zijn verweven tot vertellingen voor de kunstliefhebber en de vogelaar. Het boek en de vele illustraties zijn de leidraad voor de lezing.

    25 mei 2021 | Rembrandt Harmenszoon Van Rijn (1606-1669)
    Dhr. Ivo Verheyen (oud-docent Thomas More)

    ‘Hoe schilder, hoe wilder.’ (17-eeuwse volkswijsheid)
    ‘Een genie, maar geen heilige.’ (Simon Schama, De Ogen van Rembrandt, 1999)

    Kunstenaars: ze hebben als mens vaak geen al te beste reputatie, en die reputatie durft ons al eens te beïnvloeden als we hun werk bekijken. Is het überhaupt een goed idee om persoonlijkheid en karakter, kortom, het leven van de kunstenaar te betrekken bij de beoordeling van zijn of haar werk? Dat is het natuurlijk níet, maar een muur optrekken tussen de twee blijkt in de praktijk toch ook moeilijk. Bij Rembrandt is het zelfs zo goed als onmogelijk: zijn steile opgang als schilder, zijn schitterende carrière, het tragische familieleven, zijn faillissement, het armoedige einde, ze zijn duidelijk af te lezen uit zijn oeuvre. Daarmee is de taak die we onszelf in deze lezing opleggen afgebakend: we kijken vanuit Rembrandts leven intensief naar zijn werk. Een uitermate boeiende onderneming.

    1 juni 2021 | Ouderen, zorg en innovatie
    Mevr. Sascha Vermeylen en Leen Broeckx (LiCalab, Thomas More)

    De gemiddelde leeftijd in België stijgt. Dat betekent dat het aandeel 65-plussers in de bevolking toeneemt. Bovendien blijven mensen graag zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, maar dat is niet altijd evident. Innovaties kunnen daarbij een handje helpen. LiCalab is een zorgproeftuin verbonden aan Thomas More. Zij ondersteunen bedrijven en zorgorganisaties bij het testen en valideren van innovaties bij eindgebruikers. Eindgebruikers zijn de uiteindelijke gebruikers van een bepaald product of dienst, zoals ouderen, chronische zieken of kinderen met autisme. LiCalab verzamelt feedback en zorgt ervoor dat innovaties voldoen aan de noden van de eindgebruiker. In deze lezing gaan de sprekers in op innovatie en onderzoek in de zorg vandaag.

    8 juni 2021 | Hannah Arendt en het theater van de wereld
    Dhr. Christophe Busch (Hannah Arendt Instituut)

    De 21ste eeuw wordt gekenmerkt door grote maatschappelijk uitdagingen. Nieuwe informatiestormen, globalisering, extremisme, polarisatie en klimaatuitdagingen staan centraal. De mens is zoekende naar een duurzame verhouding ten overstaan van elkaar en de wereld die we bevolken. Hoe gaan we uitdagingen aan? Welke rol speelt diversiteit, stedelijkheid en burgerschap? En hoe zou een 20ste-eeuwse politieke denkster ons daarbij kunnen helpen? In deze lezing gaat Christophe Busch op zoek naar inspiratie en transpiratie voor een gedeelde toekomst. “Macht wordt alleen verwerkelijkt waar woord en daad niet uit elkaar gegaan zijn, waar woorden niet leeg zijn, en daden niet brutaal, waar woorden niet gebruikt worden om intenties te verbergen, maar om werkelijkheden te onthullen, en waar daden niet gebruikt worden om geweld te plegen en te vernietigen, maar om relaties tot stand te brengen en nieuwe werkelijkheden te scheppen.” Hannah Arendt - De Menselijke Conditie, p.
    184.ard

Praktisch

  • Praktische informatie
  • Praktische informatie

    Praktische informatie

    Duur | Van 5 januari t.e.m. 8 juni 2021. Wekelijks op dinsdag van 14.15 u tot 16.45 u

    Locatie | Thomas More, Campus Geel

    Prijs |

    • volledige reeks van 20 lezingen: 130 euro
    • 10 lezingen: 65 euro
    • 5 lezingen: 35 euro
    • 1 lezing: 8 euro

    Toegangskaarten kunnen telkens ter plaatse aangekocht worden. 
    Meerbeurtenkaarten van 2019-2020 blijven dit academiejaar geldig.

    Contact |
    Jurgen Basstanie
    Tel. + 32 (0)14 56 23 10
    udl@thomasmore.be

Info Moments at Thomas More

Visit us during one of our open campus days or learn more about the courses on an infoday.

6 March
Saturday 10h - 14h
24 April
Saturday 10h - 14h