Diagnostiek van ontwikkelingsstoornissen

Doelstelling

In deze module staan Aandachtstekortstoornis met Hyperactiviteit (ADHD), Developmental Coordination Disorder (DCD) en Autismespectrumstoornissen (ASS) centraal. De diagnostiek van deze stoornissen stelt de psychodiagnosticus voor grote uitdagingen. Enerzijds worden ADHD, ASS en DCD gekenmerkt door een complexe genetisch/neuro(bio)logische basis die evenwel sterk beïnvloed wordt door telkens unieke omgevingsinvloeden. Anderzijds vertonen deze ontwikkelingsstoornissen doorheen de verschillende levensfasen een evolutie in hun symptomatologie. Tijdens 7 bijeenkomsten bestuderen we vanuit een ontwikkelingsperspectief ADHD, DCD en ASS en werken we naar een (wetenschappelijk onderbouwde) diagnostische procedure door kritische analyse van onderzoeksmethodieken en bestaand instrumentarium.

De module leidt niet tot een certificering in bepaalde instrumenten  

Overzicht van de sessies

Sessies 1 en 2 | Dominique Walschaerts

Sessie 1 | Taxatie van de ontwikkelingsdimensie in symptomatologie van ADHD, DCD en ASS | di. 11/10/2022  17.30 – 21.00 u. | Antwerpen
Sessie 2 | Kritische analyse van diagnostisch instrumentarium en methodieken | di. 18/10/2022  17.30 – 21.00 u. | Antwerpen

De Aandachtstekortstoornis met Hyperactiviteit (ADHD) is met een prevalentie van 3 tot 5% een van de meest voorkomende ontwikkelingsstoornissen. We gaan in op de diagnosestelling en de vaak voorkomende comorbiditeit. Tijdens twee bijeenkomsten bekijken we ADHD vanuit een ontwikkelingsperspectief. We bespreken het specifieke symptoomprofiel voor kindertijd en adolescentie met uitgebreide aandacht voor geslachtsverschillen en comorbiditeiten. Verder gaan we de implicaties hiervan na voor de diagnostiek. We zoeken naar de meest geschikte en verantwoorde diagnostische procedure tijdens elk van deze drie ontwikkelingsfasen: Welke aspecten van het functioneren dienen aan bod te komen tijdens de intake-fase? Welke vragenlijsten en interviews zijn betrouwbaar en valide? Wat is de plaats van neuropsychologisch onderzoek? 
Een dergelijke grondige analyse wil een (wetenschappelijk) gefundeerde diagnostiek van ADHD doorheen de levensloop garanderen. 
Aan de hand van casusmateriaal wordt de koppeling gemaakt tussen theorie en praktijk.

Sessies 3, 4 en 5 | Siham Boukhlal

Sessie 3 | Wetenschappelijk verantwoorde diagnostiek van ADHD, DCD en ASS | di. 08/11/2022    18.00 – 21.00 u. | Antwerpen
Sessie 4 | Methodieken voor sterkte-zwakte analyse | di. 22/11/2022    18.00 – 21.00 u. | Antwerpen
Sessie 5 | Van analyse over conclusie tot actieplan | di. 13/12/2022    18.00 – 21.00 u. | Antwerpen

Het aantal kinderen en jongeren dat de diagnose autismespectrumstoornis krijgt, stijgt de laatste decennia opvallend snel. Van een autismespectrumstoornis is sprake als iemand belangrijke problemen kent op vlak van sociale interactie en sociale communicatie. Daarnaast moeten er sprake zijn van beperkte, repititieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten. Deze problemen moeten bovendien een negatief impact hebben op het functioneren op school, werk, sociale omgeving, … In de drie opeenvolgende sessies worden kenmerken en verklaringen besproken, de diagnostische procedure alsook begeleiding en behandeling van personen met ASS.

Sessies 6 en 7 | Griet Dewitte

Sessie 6 | di. 28/02/2023    18.00 – 21.00 u. | Gent
Sessie 7 | di. 07/03/2023    18.00 – 21.00 u. | Gent

Hoewel de term Developmental Coordination Disorder (DCD) vooral de laatste jaren opduikt, bestaat deze problematiek al veel langer, maar dan onder andere benamingen zoals, MBD, clumsy children , dyspraxie,… In 1994 werd op internationaal niveau een consensus bereikt over de gebruikte term en werd een aantal criteria opgesteld. In deze lezingen worden de criteria beschreven en doen we een uitgebreide beeldomschrijving: hoe ziet deze problematiek eruit, hoe kan je dit herkennen, wat zijn al vroege tekenen,…?

Indien de corona-maatregelen dit toelaten, zullen de sessie van deze module fysiek op Campus Sanderus, Antwerpen en in Gent plaatsvinden. Er is een verplichte aanwezigheid van minstens 5 / 7 sessies.

Docenten

Tijdens het academiejaar 2022-2023 werken mee aan deze module:

  • Dominique Walschaerts | Klinisch psycholoog en psychodynamische therapeut, werkzaam bij Thomas More, Toegepaste Psychologie. Expertise in diagnostiek en behandeling van ADHD. Daarnaast ook werkzaam in het universitair psychiatrisch ziekenhuis van de KU Leuven op de polikliniek ADHD Volwassenen. Modulesupervisor
  • Griet Dewitte | Lic. motorische revalidatie en kinesitherapie, specialisatie ‘psychomotoriek bij kinderen’. Werkzaam in het Centrum voor Ontwikkelingsstoornissen en het Referentiecentrum Autisme van het UZ Gent. Verbonden aan het Centrum voor Visuele Revalidatie van het UZ Gent en het Diagnostisch Centrum (multidisciplinaire groepspraktijk te Lochristi). Werkzaam in eigen praktijk als psychomotorisch kinesitherapeut. Sedert enkele jaren ook verbonden ben als praktijkassistent aan de UGent (opleiding revalidatiewetenschappen en kinesitherapie). 
  • Siham Boukhlal | is master in de klinische psychologie (Cognitieve en Biologische Psychologie). Na haar masteropleiding volgde zij de interuniversitaire permante vorming tot klinisch neuropsycholoog. Zij is altijd geboeid geweest door de relatie tussen hersenen, de menselijke ontwikkeling en gedragingen. Naast haar job in de praktijk, werkt zij aan Thomas More Antwerpen binnen de opleiding Toegepaste Psychologie als stagesupervisor en lector.