Studiedag Effectief leren in het S.O. - uitgesteld naar 3 juni 2022

Studiedag

Op vrijdag 3 juni 2022 organiseren we een studiedag rond 'Effectief leren'. Tim Surma, managing director van ExCEL, is onze gastspreker. Hij was jarenlang leerkracht in het secundair onderwijs en doet momenteel promotieonderzoek rond effectieve leerstrategieën aan de Open Universiteit. Hij is coauteur van het boek 'Wijze lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek'. Daarna kan je kiezen uit interactieve praktijkworkshops. 

Programma 

  • 9.00 u. | Onthaal in Vorselaar met koffie en thee of deelname via life-streaming
  • 9.20 u. | Welkom door Katelijne Van der Pas, directeur lerarenopleiding Kempen
  • 09.30 - 11.00 u. | plenaire lezing door Tim Surma 
  • 11.00 - 11.30 u. | drankpauze 
  • 11.30 - 13.00 u. | sessie 1: zie keuzemogelijkheden onderaan.
  • 13.00 - 14.00 u. | lunch met netwerkmoment
  • 14.00 - 15.30 u. | sessie 2: zie keuzemogelijkheden onderaan.
  • kostprijs campus Vorselaar | halve dag (zonder lunch) 60 euro | hele dag 100 euro
  • kostprijs online livestreaming | halve dag 55 euro | hele dag 90 euro

Schrijf je in

9.30 - 11u. | Lessen geven waarin élke leerling de kans krijgt om te leren door Tim SurmaTim Surma

Lessen geven waarin élke leerling de kans krijgt bij te leren, is en blijft de kerntaak van een leraar. Het is belangrijk om te begrijpen hoe en wanneer leerlingen bijleren, wanneer het enkel ‘lijkt’ alsof er geleerd wordt én wat het leren belemmert. Tim Surma deelt de meest recente wetenschappelijke inzichten op het vlak van effectief leren en lesgeven. Deze inzichten kunnen je helpen bij het ontwerpen van een onderwijspraktijk waarin optimaal geleerd én onthouden kan worden. - Tim Surma, managing director van ExCEL, 20 jaar ervaring in het S.O. en de lerarenopleiding, master onderwijskunde, doet promotieonderzoek rond effectieve leerstrategieën aan de Open Universiteit.

Keuzemogelijkheden sessie 1 (11.30 - 13.00 u.)

1. Digitale didactiek: hoe haal je het beste uit Wijze lessen via ICT?

Heel wat scholen zetten op dit moment de stap naar laptops en Chromebooks voor leerlingen of zijn die stap aan het overwegen. Dit heeft een grote impact op de rol van de leerkracht, die evolueert nl. mee met die digitale transitie. Het creëert heel wat opportuniteiten zoals instant feedback en differentiatie. Tegelijk zijn er heel wat factoren die de efficiëntie van zo'n overstap serieus kunnen hinderen. In deze sessie staan we stil bij de succesfactoren van blended leren en zien we a.d.h.v. praktijkvoorbeelden uit de moderne vreemde talen hoe ICT de twaalf bouwstenen uit Wijze lessen kan ondersteunen. - Erik Devlies, 22 jaar ervaring als leraar Frans eerste graad, ondersteunt auteursteams bij digitale methode, is Schoolmaker en pedagogisch begeleider Digitale Didactiek bij Broeders van Liefde, spreker over digitale didactiek.

2. Beheersingsleren vertaald naar de lessen Duits

Alle leerlingen duurzaam op een maximaal niveau een vreemde taal laten beheersen, is dat mogelijk? In deze sessie laat Martin zien hoe hij in zijn VMBO- en MAVO-klassen beheersingsleren toepast waarbij hij gebruik maakt van een effectieve didactiek. Directe instructie, formatief handelen, doelgericht oefenen en effectieve leerstrategieën passeren daarbij de revue. Daarbij geeft hij diverse concrete lesideeën die direct in de eigen lessen geïmplementeerd kunnen worden. - Martin Ringenaldus, leraar Duits sinds 2004. Hij is oprichter van de Facebook-groepen ‘Actief leren zonder cijfers’ en ‘Evidence-informed onderwijzen'. Hij werkt ruim vier jaar zonder cijfers in 2 en 3 VMBO BBL/KBL en werkt daarbij evidence-informed. Hij is ervan overtuigd dat àlle leerlingen aan een hoge standaard kunnen voldoen en laat dit in zijn eigen lespraktijk zien..

3. Hoe formatieve evaluatie en feedback bijdragen aan effectief leren en lesgeven

Goede evaluatie is veel meer dan enkel toetsen en beoordelen. Het is ook een krachtig middel om de kwaliteit van je instructie te versterken én het biedt kansen om beter te leren. Een cruciaal element van evaluatie  als didactische aanpak is het voorzien van feedback.  Het geven van rijke, ontwikkelingsgerichte feedback die leerlingen aan het denken zet, is echter complex. Hoe geef je elke leerling voldoende feedback en houd je het haalbaar voor jezelf? Hoe zorg je dat het zweet op de juiste rug terecht komt? Hoe kan feedback de zelfregulerende vaardigheden van leerlingen ontwikkelen zodat ze ook zelf op zoek gaan naar feedback? En hoe kan technologie hierin een faciliterende en versterkende rol spelen? - Michiel Wils, onderzoeker bij ExCEL, was 8 jaar leraar Frans in het voorgezet onderwijs, ervaring als pedagogisch begeleider voor de moderne vreemde talen met focus Frans in de regio Limburg. 

4. Effectief leren en studeren: wat werkt en waarom? 

Leren leren is een topic dat in Vlaamse leerplannen een expliciete rol krijgt. Leerlingen zouden na zes jaar secundair onderwijs in staat moeten zijn om hun eigen leren buiten de klasmuren te reguleren. De praktijk leert ons echter dat dit makkelijker gezegd dan gedaan is. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat leerlingen vaak niet-effectieve studeerstrategieën gebruiken en dat ze zich onvoldoende bewust zijn van de voordelen van een aantal zeer effectieve strategieën. Ze ontwikkelen dus niet spontaan de juiste studievaardigheden maar hebben hier voorbeelden, begeleiding en veel oefeningen bij nodig. In deze sessie kom je meer te weten over wat zelfregulatie precies is en hoe je als vakleerkracht, studie- of leerlingenbegeleider leerlingen hierin kan helpen groeien. - Eva Maesen, leraar Economie 1ste graad, studiebegeleider en onderzoeker aan ExCEL, ontwikkelde een online professionaliseringstraject voor docenten met de bundels die ExCEL maakte rond ‘Studeren met succes’

Keuzemogelijkheden sessie 2 (14.00 -15.30 u.)

5. Beheersingsleren toegepast op de humane wetenschapsvakken.

In de lessen van eerder ‘zachte vakken’ als PAV, geschiedenis, cultuur- of gedragswetenschappen …  komt het er op aan om terug te grijpen naar wat leerlingen al weten, aan te vullen wat ze nog niet weten, zodat ze het morgen ook nog kennen én er iets nieuws aan kunnen toevoegen. Daarnaast is het de taak van de leraar om leerlingen ruimte te geven om de leerstof actief te verwerken, zo ontdekken ze leerstrategieën die het leren vlotter maken. Tijdens deze workshop worden diverse concrete lesideeën besproken die direct in de eigen lessen geïmplementeerd kunnen worden. - Barbara Claeys, leraar gedrags- en cultuurwetenschappen, PAV en geschiedenis Sint Maarten bovenschool Beveren; studiebegeleider bij de Luisterkamer.

6. Effectief leren vertaald naar de klaspraktijk in taallessen.

De wetenschap van het leren zegt ons dat enkele eenvoudige strategieën ons helpen om efficiënter te leren. In deze workshop bespreken we enkele praktijkvoorbeelden waarin gebruik gemaakt wordt van deze strategieën om onze leeromgeving binnen de taallessen krachtiger en effectiever te maken. Hoe zet je in op duurzame woordenschatverwerving? Welk werkvormen maken een les rond lees-of luistervaardigheid krachtiger? Hoe bewaak je bij spreken en schrijven het evenwicht tussen nauwkeurigheid en vlotheid? Deze workshop biedt je enkele tools en werkvormen om metten aan de slag te gaan als antwoord op deze boeiende, maar complexe vragen. - Karen Van de Cruys, leraar Nederlands/Engels met bijzonder interesse voor formatieve evaluatie, schrijft haar onderwijservaringen neer op haar blog Delenderwijs

7.  Hoe formatieve evaluatie en feedback bijdragen aan effectief leren en lesgeven

Goede evaluatie is veel meer dan enkel toetsen en beoordelen. Het is ook een krachtig middel om de kwaliteit van je instructie te versterken én het biedt kansen om beter te leren. Een cruciaal element van evaluatie  als didactische aanpak is het voorzien van feedback.  Het geven van rijke, ontwikkelingsgerichte feedback die leerlingen aan het denken zet, is echter complex. Hoe geef je elke leerling voldoende feedback en houd je het haalbaar voor jezelf? Hoe zorg je dat het zweet op de juiste rug terecht komt? Hoe kan feedback de zelfregulerende vaardigheden van leerlingen ontwikkelen zodat ze ook zelf op zoek gaan naar feedback? En hoe kan technologie hierin een faciliterende en versterkende rol spelen? - Michiel Wils, onderzoeker bij ExCEL, was 8 jaar leraar Frans in het voorgezet onderwijs, ervaring als pedagogisch begeleider voor de moderne vreemde talen met focus Frans in de regio Limburg. 

8. Effectief leren en studeren: wat werkt en waarom? 

Leren leren is een topic dat in Vlaamse leerplannen een expliciete rol krijgt. Leerlingen zouden na zes jaar secundair onderwijs in staat moeten zijn om hun eigen leren buiten de klasmuren te reguleren. De praktijk leert ons echter dat dit makkelijker gezegd dan gedaan is. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat leerlingen vaak niet-effectieve studeerstrategieën gebruiken en dat ze zich onvoldoende bewust zijn van de voordelen van een aantal zeer effectieve strategieën. Ze ontwikkelen dus niet spontaan de juiste studievaardigheden maar hebben hier voorbeelden, begeleiding en veel oefeningen bij nodig. In deze sessie kom je meer te weten over wat zelfregulatie precies is en hoe je als vakleerkracht, studie- of leerlingenbegeleider leerlingen hierin kan helpen groeien. - Eva Maesen, leraar Economie 1ste graad, studiebegeleider en onderzoeker aan ExCEL, ontwikkelde een online professionaliseringstraject voor docenten met de bundels die ExCEL maakte rond ‘Studeren met succes’

03
juni
Vrijdag
09:00
15:30
Lepelstraat 2, 2290 Vorselaar
Agora
Ann Verheyen
coördinator Donchecentrum
T 014 50 81 69